kbrn

i am groot
kimyasal biyolojik radyolojik nükleer'in kısaltılmışı olan bu konuların altında olabilecek herhangi tehditlere karşı alınması gereken önlemlerin bütününe verilen isimdir.
son birkaç yılda nispeten daha popüler olmuş olsa da henüz yeterince bilinçlenildiğini düşünmüyorum. üniversitelerde daha yeni yeni bölümleri açılmaya başlandı. bazı hastanelerde müthiş komik kbrn üniteleri var. halbuki komple izole, negatif basınçlı odaların olması gerekiyor bulaş durumunu indirgemek için. yavaş yavaş gelişirken umarım geç kalmayız.

bir ufak içerikten bahsedeyim:

kimyasal; yakın geçmişte suriye'de ırak'ta da bol miktarda görülen sarin (sinir) gazı, mustard yani hardal gazı gibi kimyasal içerikli gazların ortama salınması tehdididir. kimyasal saldırı sınırlı ortamda etkili olsa da etkisini hızlıca ve çok dramatik bir şekilde gösterir. özellikle hardal gazına maruziyet neredeyse bütün uzuvlarınızın erimesi anlamına geliyor.

biyolojik; bence kbrn'nin en korkutucu kısmını oluşturuyor. biyolojik savaş ajanları hem çeşit olarak çok fazlalar hem de maruz kaldığınızda da durumu fark etmeniz çok zaman alıyor. ancak 10-15 gün sonra belirtisi çıkıyor ve bu süreçte fark edilmediyse de geçmişler olsun kurtulma şansınız yok. bu açıdan biyolojik ajanlar oldukça sinsi. örnek verecek olursak da şarbon, risin toksini, botulinum, aflatoksin bunlardan sadece birkaçı.
bu konuda özellikle tanı kitleri, nötralizan antikor ve en garanti olarak aşı üretimi çok önemli hale geliyor.

radyolojik; herkesin az çok fikri olan çernobil felaketi buna çok iyi örnek olabilir. santraldaki reaktörlerden bir tanesinin patlaması sonucunda sadece çalışanlar değil koca bir şehir tahliye edilmiş olmasına rağmen, maruz kalınan azıcık zaman birimi bile sivil vatandaşlara nesiller boyunca kalıcı olacak hasarlar vermişti. günümüzde bile radyasyonun hala aktif olduğuna dair ölçümler yapılıyor.

nükleer; nükleer malzemelerin birleşmesi veya ayrılması sonucu ortaya çıkan ayarsız enerjinin dalga dalga yayılması sonucu etkili olması sonucunda ortaya çıkan tehdittir. ekipmanlar teknolojinin gelişmesiyle çok büyük olabileceği gibi taşınabilir boyutlarda da geliştirilebilir.

afad'ın kbrn konusunda güzel bir ekibi olduğu biliyorum. sağlık bilimleri üniversitesi'nde kbrn ile doğrudan ve dolaylı olarak çalışan pek çok hoca var.
benim de doktoram kbrn üzerine olmakta.
bu yüzden bilinçlen ey megasözlük.