süper mavi kanlı ay tutulması

kokosh
insanlara olağanüstü bir şey gerçekleşecekmiş izlenimi veren, ama aslında bir bakıma sıradan sayılabilecek bir ay tutulması.

peki o zaman bu haşmetli ismin kerameti ne ola ki? anlatayım...

terimleri sırayla teker teker kısaca açıkladığımda, neden aslında bunun öyle çok ilginç bir şey olmadığını anlamış olacağız.

bir ay tutulması, güneş-dünya-ay sıralaması ile hizalanan gök cisimleri nedeniyle ortaya çıkan bir gök olayıdır. olayı, güneş'in ışıkları önce dünya üzerine düştüğünden, ay yavaş yavaş dünya'nın gölgesi ile örtülür ve buna ay tutulması denir şeklinde özetleyebiliriz.

süper ay dediğimiz şey ise şudur:
ay, dünya etrafında çembere yakın da olsa eliptik olan bir yörüngede dolanır. bu yüzden dünya'ya olan uzaklığı her zaman aynı değildir. bazen daha uzak, bazen daha yakında bulunduğundan, bu noktalarda gerçekleşen dolunayların da görünüşü birbirinden farklı olur. ay dünya'ya yakınken girdiği dolunay evresinde, ondan uzaktayken girdiği dolunay evresine kıyasla çok daha büyük görünür (yaklaşık %14 kadar):

süper mavi kanlı ay tutulması
megasozluk.com/foto

işte süper ay ismi buradan gelir. yani süperlik dediğimiz şey, ay'ın dolunay evresindeyken, diğer zamanlara kıyasla gökyüzünde sadece biraz daha iri görünmesinden başka bir şey değildir.

mavi ay başlığından da göreceğiniz üzere, bu sadece belirli bir zamanda gerçekleşen bir dolunaya ait bir isimdir. ay bu zamanlarda mavi falan olmaz. yalnızca ismi böyledir.

buraya kadar anlattığımız durumları birleştirdiğimizde ortaya çıkan sonuç şudur: süper mavi ay dediğimiz şey, bir mevsim ya da ay içerisinde gerçekleşen belirli bir dolunayın, gökyüzünde biraz iri görünen bir versiyonudur.

gelelim kanlı ay'a...

burada mavi ay'dan farklı olarak, ay gerçekten kırmızımsı bir renge bürünecektir. bunun nedeni, dünya atmosferinden geçerek ay üzerine düşen güneş ışığının, kırmızı dalga boylu kısmının, atmosferde fazla saçılmaya uğramadan yoluna devam etmesidir.

süper mavi kanlı ay tutulması
megasozluk.com/foto

şu resim üzerinden anlatırsak; güneş'ten (sun) gelen ışık, önce dünya'ya (earth) ulaşır. güneş ışığı beyaz ışık olarak da bilinir. ancak içerisinde, gökkuşağının tüm renklerini barındırır. zaten bu yüzden gökkuşağında birçok rengi sıralı olarak görürüz, zira gökkuşağı, güneş ışığının atmosferdeki su damlacıkları içerisine girdiğinde, beyaz ışığı oluşturan tüm renklerin birbirinden ayrılması nedeniyle ortaya çıkar.

resimde "earth's atmosphere scatters blue light" yazan bölgelere ulaşan ışığın içerisindeki mavi renk başta olmak üzere birkaç renk, atmosfer yüzünden dört bir yana saçılır, yani dağılıp gider. geriye, pek fazla saçılmaya uğramayan kırmızı ışık kalır ve bu ışık atmosferi de geçerek ay'a kadar ulaşır. böylece ay kırmızı görünür ve kanlı ay ismi buradan gelir.

toparlayacak olursak;
- ay'ın, yörüngesindeki yeri nedeniyle süper,
- bir mevsimin 4 dolunayından üçüncüsü olması (ya da 1 ay içerisindeki 2. dolunay olması) nedeniyle mavi,
- tutulmalar esnasındaki yer atmosferinin etkisi nedeniyle kanlı ay adını aldığı bu tutulmaların, aslında normalde izlediğiniz herhangi bir ay tutulmasından pek farkı yoktur.

totalde görülen şey, hemen hemen sıradan bir tam ay tutulmasıdır:

süper mavi kanlı ay tutulması
megasozluk.com/foto

basında "bilmem kaç yılda bir görülüyor" diye haberler çıktığı için, insanlar çok değişik bir şey izleyeceği hissine kapılıyor doğal olarak. oysa sadece astronomlar için, yeni veriler elde edebilmek ihtimali nedeniyle, gözlemsel bakımdan önemli olabilecek bu gök olayının, herhangi bir gözlemci için çok da önemli bir şey olmadığının altını çizmek gerek.

Neden Bekliyorsun?

Mega sözlük, görüş ve fikirlerin oluşturmuş olduğu sonsuzluğa uzanan asma bir tahta köprü gibidir.

Üzerinde yol alırken, düşünmeyi, paylaşmayı ve öğrenip - öğretmeyi ilke edinirsiniz.